فرآیند پناهندگی در سالهای اخیر تغییرات قابل‌توجهی کرده و نحوۀ رسیدگی به پرونده‌های پناهندگی بیشتر از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ در همین راستا خبر مدرن‌سازی فرآیند پناهندگی در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶ می‌تواند نشانه‌ای از تغییر رویکرد در نحوۀ مدیریت و بررسی پرونده‌های پناهندگی باشد؛ تغییری که برای متقاضیان پناهندگی، سازمان‌های مهاجرتی و حتی فعالان حوزۀ حقوق پناهندگان اهمیت زیادی دارد.
اما این مدرن‌سازی دقیقاً یعنی چه؟ چه بخش‌هایی از روند رسیدگی قرار است تحت تأثیر این تغییرات قرار بگیرد و این تحولات چه اهمیتی برای افرادی دارد که در مسیر دریافت حمایت بین‌المللی قرار دارند؟ در این نوبت از مقالات راز ویزا، ضمن بررسی جزئیات خبر 19 ژوئن 2026، به مهم‌ترین تغییرات، اهداف مطرح‌شده و نکاتی که متقاضیان پناهندگی باید دربارۀ این روند بدانند می‌پردازیم.
کانادا برای مدرن‌سازی فرآیند پناهندگی مقررات جدیدی پیشنهاد کرد
۱۹ ژوئن ۲۰۲۶، اتاوا، دولت کانادا در ادامۀ اقدامات خود برای ایجاد تغییرات در سیستم مهاجرتی و پناهندگی، مقررات جدیدی را با هدف مدرن‌سازی فرایند پناهندگی کانادا و تسریع روند تصمیم‌گیری دربارۀ درخواست‌ها پیشنهاد کرده است. در حالی این اقدامات در حالی صورت می‌گیرد که حجم درخواست‌های پناهندگی در کانادا در ماه‌های اخیر کاهش پیدا کرده و دولت کانادا اعلام نموده که هدف از این اصلاحات جدید ایجاد یک سیستم عادلانه، منظم و کارآمد است تا درخواست‌های پناهندگی در زمان مناسب‌تری بررسی شوند و در عین حال حمایت از افرادی که به حفاظت بین‌المللی نیاز دارند ادامه پیدا کند.
بر اساس این مقررات جدید پیشنهادی، تغییراتی در نحوۀ دریافت و پردازش و درنهایت تصمیم‌گیری دربارۀ درخواست‌های پناهندگی ایجاد خواهد شد. دولت از شهروندان خود و همچنین سازمان‌های مرتبط و ذی‌نفعان دعوت کرده که در دورۀ مشاوره عمومی 30 روزه، دیدگاه ها و پیشنهادهای خودشان را درخصوص این مقررات ارائه کنند. اجرایی شدن این تغییرات برای اواخر سال 2026 طرح و برنامه‌ریزی شده است.
مهم‌ترین تغییرات پیشنهادی در فرآیند پناهندگی کانادا
به گفتۀ دولت کانادا این تغییرات با هدف کاهش فشار بر سیستم پناهندگی، افزایش کارایی فرآیند رسیدگی و تقویت یکپارچگی سیستم مهاجرتی طراحی شده‌اند. در عین حال دولت تأکید کرده است که حمایت از افرادی که واجد شرایط دریافت پناهندگی هستند همچنان بخشی از اهداف این اصلاحات خواهد بود.
در مقررات جدید، مجموعه‌ای از تغییرات به جهت ساده‌تر شدن و شفافیت روند درخواست پناهندگی در کانادا مد نظر قرار داده شده که مهم‌ترین آنان موارد زیر هستند:
- ساده‌سازی و روان‌تر شدن فرآیند ثبت و رسیدگی به درخواست‌های پناهندگی
- شفاف‌تر شدن مراحل مختلف فرآیند درخواست پناهندگی
- تعیین جدول زمانی مشخص برای برخی بررسی‌های کلیدی دولت
- مشخص شدن قوانین مربوط به بازگرداندن برخی درخواست‌های لغوشده یا درخواست‌هایی که به‌طور کامل رها نشده‌اند
- تقویت حمایت از متقاضیان آسیب‌پذیر
- فراهم شدن امکان دسترسی زودتر متقاضیان واجد شرایط به مجوز کار
- پیش‌بینی برخی استثنائات برای مقررات جدید مربوط به عدم صلاحیت درخواست پناهندگی
اظهارات وزیر مهاجرت کانادا دربارۀ اصلاحات جدید
لنا متلگه دیاب، وزیر مهاجرت، پناهندگان و شهروندی کانادا (IRCC) دربارۀ این اصلاحات اعلام کرد که یک سیستم پناهندگی با مدیریت مناسب می‌تواند به نفع متقاضیان و جامعۀ کانادا باشد. وی اذعان داشت که می‌تواند به افرادی که به حمایت نیاز دارند کمک کند تا در زمان کوتاه‌تری به این حمایت دسترسی پیدا کنند و با ایجاد اطمینان بیشتر فرصت ساختن زندگی جدید و مشارکت در جوامع کانادا را برای آنها فراهم کند.
طبق گفتۀ لنا متلگه دیاب، این تغییرات با تسهیل تصمیم‌گیری سریع‌تر دربارۀ افرادی که واجد شرایط دریافت حمایت نیستند، در جهت حفظ یک سیستم پناهندگی عادلانه، کارآمد و پایدار اجرا خواهند شد.
ارتباط لایحۀ C-12 با مدرن‌سازی سیستم پناهندگی کانادا
یکی از زمینه‌های قانونی این اصلاحات، لایحۀ C-12است که در 26 مارچ 2026 به تصویب سلطنتی رسید و به قانون تبدیل شد. این قانون مجموعه‌ای از تغییرات را در حوزه‌های مرتبط با مهاجرت و پناهندگی، امنیت مرزها، اشتراک‌گذاری اطلاعات، مقابله با جرایم سازمان‌یافته، قاچاق فنتانیل، پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم ایجاد کرده است. دولت کانادا همچنین اعلام کرده منابع و نیروی انسانی بیشتری برای اجرای این اقدامات اختصاص داده است. در چارچوب این قانون، چهار حوزۀ اصلی برای تقویت سیستم‌های مهاجرت و پناهندگی کانادا مورد توجه قرار گرفته است:
- تغییر شرایط واجد شرایط بودن برای برخی درخواست‌های پناهندگی
- مدرن‌سازی فرآیند پناهندگی
- بهبود اشتراک‌گذاری اطلاعات در داخل دولت
- گسترش اختیارات مرتبط با صدور اسناد و درخواست‌های مهاجرتی
در ادامۀ بررسی فرآیندهای اداری IRCC نیز فرصت‌هایی برای ساده‌سازی روند رسیدگی به پرونده‌های پناهندگی و افزایش کارایی و یکپارچگی سیستم شناسایی شده است.
کاهش تعداد درخواست‌های پناهندگی در کانادا
آماری که وجود دارد نشان می‌دهد که تعداد درخواست‌های پناهندگی در کانادا در سال 2026 کاهش پیدا کرده است. بر اساس داده‌های اعلام‌شده، از ژانویه تا آوریل ۲۰۲۶، تعداد افرادی که در کانادا درخواست پناهندگی ارائه کردند ۴۲ درصد کمتر از مدت مشابه در سال ۲۰۲۵ بوده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۴ کاهش ۶۳ درصدی نشان می‌دهد.
دولت کانادا اعلام نموده که اصلاحات جدید با توجه به همین تحولات و با هدف ایجاد سیستم طراحی شده است که بتواند درخواست‌ها را با سرعت، شفافیت و کارایی بیشتری بررسی کند، بدون اینکه حمایت از افراد نیازمند حمایت، کنار گذاشته شود.
تاثیر تغییرات جدید پناهندگی کانادا بر ایرانیان
تغییرات جدید در فرآیند پناهندگی کانادا برای متقاضیان ایرانی نیز اهمیت دارد، به‌ویژه افرادی که قصد دارند از طریق درخواست پناهندگی در کانادا اقامت بگیرند. مقررات پیشنهادی قرار است روند ثبت و بررسی پرونده‌ها را ساده‌تر و سریع‌تر کند، برای برخی مراحل جدول زمانی مشخصی ایجاد کند و به متقاضیان واجد شرایط امکان دسترسی سریع‌تر به مجوز کار بدهد. با این حال این تغییرات به معنای آسان‌تر شدن شرایط پذیرش پناهندگی برای همۀ متقاضیان نیست.
با تمامی این اصلاحاتی که صورت گرفته است باید توجه داشته باشید که پناهندگی مسیر مهاجرتی عمومی برای ایرانیان نیست و تنها افرادی که شرایط قانونی دریافت حمایت را دارند باید آن را به‌عنوان گزینۀ مهاجرتی خود بررسی کنند.
در مجموع، اصلاحات جدید را می‌توان از دو زاویه برای متقاضیان ایرانی بررسی کرد:
از یک سو اگر پروندۀ فرد واجد شرایط باشد، ساده‌تر شدن فرآیند، تعیین زمان‌بندی‌های مشخص‌تر و دسترسی سریع‌تر متقاضیان واجد شرایط به مجوز کار می‌تواند روند رسیدگی را قابل‌پیش‌بینی‌تر کند.
از سوی دیگر نیز افزایش تمرکز بر سرعت رسیدگی و یکپارچگی سیستم به این معناست که متقاضیان باید شرایط قانونی و مدارک پروندۀ خود را با دقت بیشتری در نظر بگیرند. به‌خصوص با توجه به اینکه قوانین جدید از سال ۲۰۲۵ محدودیت‌های زمانی و شرایط جدیدی برای واجد شرایط بودن برخی درخواست‌ها ایجاد کرده‌اند. برای نمونه، برخی درخواست‌هایی که بیش از یک سال پس از نخستین ورود فرد به کانادا مطرح شوند ممکن است واجد شرایط نباشند، البته برای برخی شرایط استثناهایی وجود دارد.
